file:\\ druksel \ fondslijst \ claes

Paul Claes

In het voorjaar van 2008 werd 'Dochters van Eva', een gedichtenbundel van Paul Claes uitgegeven.

• De oplage bedraagt 156 exemplaren. 130 genummerde zijn bestemd voor de verkoop, 26 geletterde zijn voorbehouden voor de uitgeverij. Alle exemplaren zijn gesigneerd door de dichter.
• Het lettertype is de Albertina, het papier
  Bioset 90 g.
• Het boek kost 20 euro -zonder verzendingskosten.
• Bestellen kan: johan dot velter at druksel dot be

Het werk van Paul Claes kan getypeerd worden als een kritische reflectie op de traditie. Claes behoort tot de generatie van de jaren zestig en dat wordt niet altijd geassocieerd met kennis van de klassieken, al dan niet modern. Maar toch is zijn drijfveer die van toen: er is eerbied voor het werk van de ouden en tegelijkertijd wordt dat werk naar deze tijd gehaald. De taal staat hierbij centraal: niet een gedachteloos experimenteren om de grootste goochelaar genoemd te kunnen worden, wel een exploratie van de taalmogelijkheden binnen een communicatiemodel. Als dichter en als vertaler ziet Paul Claes zichzelf als een medium: hij verduidelijkt, hij legt uit, hij maakt mogelijk.
'Dochters van Eva', de gedichtenbundel van Paul Claes bevat 35 kwatrijnen. 25 gedichten beschrijven een vrouw uit het Oude Testament, negen uit het Nieuwe. Het laatste kwatrijn is een herneming en gericht op de toekomst. Het rijmschema is abcb. Rijm is klankovereenkomst. Door die op een vaste plaats te zetten komt een bundel tot eenheid (stilstand). Rijm is ook ritme waardoor er beweging en leven in de poëzie komt.
Het eerste kwatrijn is 'Eva', het laatste 'De nieuwe Eva' en staat buiten het Testament. Het is de hoop op de eenwording, het ene geslacht. Het is de melancholie om wat verloren gegaan is, de troost van het vlees. Sommige kwatrijnen geven een andere interpretatie dan de traditioneel christelijke. De vrouw is in deze cultuur nu eens de moeder, dan de hoer, de listige, de verraadster, de heldhaftige, de verleidster, de sterke, de wijze, de naarstige. Al deze figuren komen hier aan de orde. In deze bundel wordt het geslacht der engelen onthuld. Ook David en Jonathan worden tot de dochters gerekend.
Zoals deze kwatrijnen soms wringen tegen de traditionele visie op de bijbelverhalen, zo wringt ook de vormgeving tegen de zogenaamde wetmatigheden van de bibliofilie die zegt veel papier nodig te hebben. (Elk vecht tegen zijn eigen omgeving.) Het is een zakboek geworden. Het kan meegenomen en meegedragen worden. Het model is de Franse reeks 'Que sais-je?' -wat perfect overeenkomt met de drijfveren van de schrijver.
De tekst staat steeds op de bovenste helft van de bladzijde. De titels van de gedichten in grote letter, daaronder een bijbelcitaat en de kwatrijnen staan gebeiteld op het midden van het blad. Doordat de structuur van elk blad gelijk is, kan het boek een goed ritme opbouwen. Doordat het oog niet verrast wordt door onregelmatige structuren, kon het formaat van het boek bescheiden blijven.
Kwatrijnen zijn miniaturen. Hier geen treffend verwoorde levenswijsheden maar het tonen van een moment. Paul Claes schetst in elk kwatrijn een specifiek ogenblik waarin zowel het verleden samenkomt als de toekomst aangekondigd wordt. Er gebeurt veel rond deze gedichten omdat ze telkens het centrale punt van een gebeurtenis, een handeling verhalen. Het is hier dat zich het meesterschap van Paul Claes toont: waar hij het zonlicht doet vallen, daar is aandacht.